Кафедра русского, общего и славянского языкознания
- Подробности
- Просмотров: 40909
Заведующий кафедрой- доктор филологических наук, профессор Ничипорчик Елена Владимировна
На кафедре работает 11 преподавателей, из них:
2 доктора наук, 5 кандидатов наук (из них 4 доцента), 2 ассистента, 2 старших преподавателя.
Кафедрой регулярно проводятся международные научные конференции по проблемам славянской фразеологии.
Основные учебные дисциплины кафедры:
- Современный русский язык
- История русского языка
- Русская диалектология
- Введение в языкознание
- Общее языкознание
- История русского языкознания
- Славянская мифология
- Введение в славянскую филологию
- Старославянский язык
- Современный славянский язык (польский)
- Современный славянский язык (чешский)
- Стилистика и культура речи
- Стилистическое редактирование и корректура
- Риторика
- Методика преподавания русского языка
- Латинский язык
- Когнитивная лингвистика
- Корпусная лингвистика
- Лингвистика текста
- Философия языка
- Формализация языка в экспертных системах
- Информационные технологии в филологии
- Методы автоматической обработки текстов
- Лингвострановедение
- Русский язык как иностранный
- Основы китаеведения
На кафедре функционирует научно-педагогическая школа «Русская, белорусская и славянская лексикология» (научный руководитель – профессор Коваль В.И.).
На сегодняшний день преподавателями кафедры выполняются следующие научные темы:
- "Русский язык и другие славянские и неславянские языки в системно-функциональном, культурно-историческом и коммуникативно-прагматическом аспектах"
- «Белоруско-русские фразеологические и паремиологические параллели в словаре и интернет-коммуникации» (научные руководители –д.ф.н., проф. Е.В. Ничипорчик, д.ф.н., проф. В.И. Коваль, исполнители – канд. филол. наук доцент кафедры И.Г. Гомонова, канд. филол. наук, доцент Е.И.Холявко, канд. филол. наук, доцент О.Н. Мельникова).
Основные направления деятельности в рамках научно-педагогической школы:
- Описательное и диахроническое исследование апеллятивной и ономастической лексики русского, белорусского и других славянских языков
- Лексика и фразеология славянских языков в аксиологическом, лингвокогнитивном и этнокультурном аспектах
- Художественный текст в лингвопрагматическом аспекте
Кафедра имеет тесные научные связи с родственными кафедрами университетов России и Украины, активно взаимодействует с посольствами России, Китая.
При кафедре функционирует аспирантура по специальности 10.02.02 – русский язык.
История кафедры
Кафедра русского, общего и славянского языкознания (первоначальное название – кафедра русского языка) была создана в 1975 году после разделения кафедры русского и белорусского языков (заведующий кафедрой – доктор филологических наук профессор В.В. Аниченко) на две самостоятельные кафедры – кафедру русского языка и кафедру белорусского языка.
Первым заведующим кафедрой русского языка (с 1975 по 1977 гг.) была кандидат филологических наук доцент Тамара Семеновна Янкова – бывшая партизанка-подпольщица, белорусский диалектолог, автор “Дыялектнага слоўніка Лоеўшчыны” (Мінск, 1982).
С 1977 по 1980 годы обязанности заведующего кафедрой выполняла доктор филологических наук профессор Марина Васильевна Федорова – участница Великой Отечественной войны, специалист в области истории и теории языка. В этот период при кафедре была открыта аспирантура, развернулись исследования по кафедральной научной теме «Русский язык в родственных и контактных связях». Были налажены научные связи с ведущими высшими учебными заведениями Беларуси, России и Украины, с Институтом языкознания Академии наук БССР. Значительно активизировалось участие преподавателей кафедры в республиканских и всесоюзных научных конференциях.
В период с 1980 по 1990 годы кафедру возглавлял доктор филологических наук профессор Павел Владимирович Стецко – специалист в области дериватологии, грамматики и диалектологии белорусского языка. В 1980 году кафедра получила новое название – «кафедра русского, общего и славянского языкознания». Под научным руководством профессора П.В. Стецко кандидатские диссертации защитили члены кафедры И.И. Кобыш, А.В. Власов, П.М. Чайкун, Л.А. Климкова и А.Ф. Рогалев. Активизировали работу над докторскими диссертациями кандидаты филологических наук доценты Л.Г. Яцкевич и Р.М. Козлова, которые защитили докторские диссертации (соответственно) в 1990 и 1991 годах. Под руководством П.В. Стецко члены кафедры работали по научной теме «Лингвистическая терминология». Под его научной редакцией были опубликованы коллективные работы членов кафедры: «Лингвистическая терминология в вузовских курсах». Учебное пособие (Гомель, 1984) и «Русско-белорусский словарь лингвистических терминов» (Минск, 1988).
С 1990 года по 2019 год кафедру возглавлял доктор филологических наук профессор В.И. Коваль. Под научным руководством В.И. Коваля кандидатские диссертации защитили выпускники аспирантуры кафедры Хание Макрам Хабиб, Е.И. Холявко, Н. И. Лапицкая, И. Г. Гомонова, А.Л. Стрижак.
С февраля 2019 года заведующим кафедрой является доктор филологических наук доцент Елена Владимировна Ничипорчик, которая успешно развивает традиции, заложенные ее предшественниками.
Кафедра белорусской культуры и фольклористики
- Подробности
- Просмотров: 14240
Загадчык кафедры - доктар філалагічных навук прафесар НОВАК Валянціна Станіславаўна.
На кафедры працуюць 6 выкладчыкаў, сярод іх – 1 доктар філалагічных навук і 4 кандыдаты філалагічных навук.
Кафедра беларускай культуры была створана ў верасні 1993 года ў выніку рэарганізацыі кафедры этыкі, эстэтыкі і гісторыі культуры. Узначальваў кафедру кандыдат філалагічных навук, дацэнт Дзмітрый Дзмітрыевіч Паўлавец.
У красавіку 2007 года на базе кафедры беларускай культуры была створана кафедра беларускай культуры і фалькларыстыкі. Перспектыўнымі накірункамі навуковых даследаванняў кафедры з'яўляюцца: вывучэнне гісторыі культуры Гомельшчыны і ўкладу ўраджэнцаў Гомельшчыны ў развіццё айчыннай і сусветнай навукі, рэгіянальна-лакальнае даследаванне фальклору Гомельшчыны, Гомельска-Бранска-Чарнігаўскага памежжа, праблем ўзаемадзеяння рознаэтнічных фальклорных традыцый, удзел у мерапрыемствах, прысвечаных вывучэнню народнай спадчыны (праводзяцца раённымі аддзеламі культуры).
За кафедрай замацавана 7 дысцыплін, з іх 3 - агульнапрафесійнага цыкла ("Славянская міфалогія", "Фалькларыстыка", "Гісторыя і тэорыя сусветнай культуры"), 4 - сацыяльна-гуманітарнага цыкла ("Беларусазнаўства", "Беларуская мова (прафесійная лексіка)", "Культуралогія", “Русский язык как иностранный”), 1 - факультатыўная (“Універсітэтазнаўства”).
Выкладчыкі кафедры ажыццяўляюць кіраўніцтва вучэбнай фальклорнай практыкай.
У магістратуры ў 2017\2018 г. па кафедры навучаецца 1 магістрант.
Перспектыўныя кірункі навуковых даследаванняў кафедры:
- Рэгіянальна-лакальнае даследаванне фальклору Гомельшчыны і іншых рэгіёнаў Беларусі;
- Народная міфалогія беларусаў;
- Міфалогія і фальклор беларусаў у кантэксце традыцыйнай культуры славян;
- Этнафалькларыстыка;
- Традыцыйная духоўная культура беларусаў;
- Этналінгвістыка;
- Этнакультуралогія;
- Гісторыя беларускай мовы, лексікалогія, навуковая тэрміналогія;
- Гісторыя культуры Гомельшчыны, ўклад ураджэнцаў Гомельшчыны ў развіццё айчыннай і сусветнай навукі.
Вучэбныя дысцыпліны:
- Фалькларыстыка
- Славянская міфалогія
- Культуралогія
- Беларусазнаўства
- Гісторыя і тэорыя сусветнай культуры
- Беларуская мова (прафесійная лексіка)
- Універсітэтазнаўства
- Руская мова як замежная
На сённяшні дзень выкладчыкамі кафедры выконваюцца наступныя навуковыя тэмы:
1) 16-51 «Фальклор Гомельшчыны: этнічны і рэгіянальна-лакальны аспекты» Дзяржаўнай праграмы навуковых даследаванняў «Экономика и гуманитарное развитие белорусского общества» 1.2.06 на 2016 – 2020 гг. (навуковы кіраўнік – Новак В.С., доктар філалагічных навук, прафесар, загадчык кафедры беларускай культуры і фалькларыстыкі);
2) ГБ 16-12 “Традыцыйная духоўная культура беларусаў: фальклорна-этнаграфічны і этналінгвістычны аспекты” (навуковы кіраўнік – Новак В.С., доктар філалагічных навук, прафесар, загадчык кафедры беларускай культуры і фалькларыстыкі) (за кошт другой паловы дня).
Пры кафедры плённа працуе студэнцкая навукова-даследчая лабараторыя.
Адметная асаблівасць вучэбна-метадычнай і навуковай работы кафедры – выданане зборнікаў матэрыялаў па народнай духоўнай культуры Гомельшчыны.
Кафедра белорусской литературы
- Подробности
- Просмотров: 28916
Загадчык кафедры - доктар філалагічных навук прафесар ШТЭЙНЕР Іван Фёдаравіч
На кафедры працуюць 10 выкладчыкаў, сярод іх 2 дактары філалагічных навук, 4 кандыдаты філалагічных навук.
Асноўныя вучэбныя дысцыпліны:
Уводзіны ў літаратуразнаўства
Гісторыя беларускай літаратуры
Гісторыя беларускай літаратуры ХІ – XVII ст.
Гісторыя беларускай літаратуры XIX ст.
Гісторыя беларускай літаратуры 20 – 30-х г. ХХ ст.
Гісторыя беларускай літаратуры ХХ – пачатку ХХІ ст.
Гісторыя сусветнай літаратуры
Методыка выкладання беларускай літаратуры
Тэорыя літаратуры
Літаратура бліжняга замежжа
Прафесійная этыка журналіста
Асновы журналістыкі
Верыфікацыя інфармацыі ў журналістыцы
Беларуская літаратурная крытыка XX ст.: асобасны і жанрава-стылёвы аспект
Тэксталогія
Антычная літаратура
Сусветная дзіцячая літаратура
Дысцыпліны спецыялізацыі:
Зместава-фармальныя пошукі сучаснай беларускай лірыкі
Гендарны аспект у беларускай літаратуры ХХ ст.
Беларуская літаратура XX ст. у еўрапейскім кантэксце
Псіхалогія літаратурнай творчасці
Асновы літаратарна-мастацкай дзейнасці
Літаратурнае рэдагаванне
Сучасная літаратура Беларусі
На кафедры функцыянуе навукова-педагагічная школа «Рэгіянальнае, нацыянальнае і агульначалавечае ў літаратуры: духоўная спадчына беларусаў у сусветным кантэксце» (навуковы кіраўнік прафесар Штэйнер І.Ф.).
Асноўныя напрамкі навукова-педагагічнай школы:
- Вызначэнне ролі рэгіянальнага духоўнага фактару ў станаўленні і развіцці нацыянальнага спосабу мастацкага асэнсавання рэчаіснасці;
- Аналіз шматузроўневай жанравай сістэмы беларускай літаратуры ў агульнаславянскім і еўрапейскім кантэкстах
Пры кафедры дзейнічае аспірантура па спецыяльнасці “Беларуская літаратура”.
Навуковая распрацоўка
ДУХОЎНАЯ СПАДЧЫНА БЕЛАРУСАЎ У СУСВЕТНЫМ КАНТЭКСЦЕ»
НАУЧНО-ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИЙ СЕКТОР ГГУ им. Ф. Скорины: http://nis.gsu.by/
На сённяшні дзень выкладчыкамі кафедры выконваюцца наступныя навуковыя тэмы:
21-78 «Беларуская літаратура як сацыякультурны феномен: мастацкія дамінанты, жанравы генезіс».
“Мастацкія мадэлі свету беларускай літаратуры ХХ-пачатку ХХІ стст.: аўтарскія стратэгіі, жанравая сістэма”.
Навуковы кіраўнік:
Штэйнер Іван Фёдаравіч, загадчык кафедры беларускай літаратуры установы адукацыі “Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Францыска Скарыны”, доктар філалагічных навук, прафесар.
Кафедра беларускай літаратуры
Кафедра беларускай мовы
- Подробности
- Просмотров: 41566
Загадчык кафедры - кандыдат філалагічных навук, дацэнт Воінава Алена Мікалаеўна.
Кафедра беларускай мовы вызначаецца высокім навуковым патэнцыялам: 88 % супрацоўнікаў кафедры маюць вучоныя ступені дактароў і кандыдатаў філалагічных навук.
У складзе кафедры беларускай мовы 11 выкладчыкаў, сярод якіх:
2 дактары філалагічных навук, прафесары,
8 кандыдатаў філалагічных навук, дацэнтаў,
1 кандыдат філалагічных навук, асістэнт,
сакратар.
Кожны год перспектыўныя выпускнікі філалагічнага факультэта і факультэта замежных моў ГДУ імя Ф. Скарыны паступаюць у магістратуру пры кафедры беларускай мовы. Магістранты маюць больш грунтоўныя магчымасці для заняткаў навуковай дзейнасцю. Акрамя дысцыплін кандыдацкіх экзаменаў і залікаў (філасофія і метадалогія навукі, замежная мова, асновы інфармацыйных тэхналогій), магістранты спецыяльнасці “Мовазнаўства” вывучаюць такія дысцыпліны, як педагогіка і псіхалогія вышэйшай школы, метадалогія лінгвістычных даследаванняў, актуальныя накірункі сучаснай лінгвістыкі, мова і грамадства ў кагнітыўным аспекце, лінгвакультуралогія, канцэптуалізацыя і катэгарызацыя свету ў фразеалогіі, этнапсіхалінгвістыка, кагнітыўная лінгвістыка, асновы нейралінгвістыкі, мова і мадэляванне сацыяльнага ўзаемадзеяння, камп’ютарна-апасродкаваная камунікацыя, дыскурсіўны аналіз тэксту, асновы парэміялогіі, сацыялінгвістыка, гендарная лінгвістыка. Вывучэнне ўказаных курсаў садзейнічае павышэнню ўзроўню падрыхтоўкі магістарскіх дысертацый, абарона якіх становіцца плённым вынікам навучання ў магістратуры.
Лепшыя выпускнікі магістратуры, натхнёныя і апантаныя навукова-даследчай дзейнасцю, маюць магчымасць працягнуць навукова-вучэбную дзейнасць у аспірантуры, якая дзейнічае пры кафедры беларускай мовы.
Пры кафедры функцыянуюць таксама навуковая студэнцкая лабараторыя і мемарыяльная лабараторыя докатара філалагічных навук прафесара У. В. Анічэнкі, а таксама арганізавана школа юнага моваведа. А ў сярэдніх навучальных установах г. Гомеля працуюць філіялы кафедры.
У кастрычніку 2017 г. пры кафедры беларускай мовы быў адчынены Скарынаўскі кабінет. Аўдыторыя, прысвечаная памяці беларускага першадрукара Францыска Скарыны, імя якога з гонарам носіць наша вну, насычана ўсімі неабходнымі для паспяховага навучання студэнтаў матэрыяламі і тэхнікай і з’яўляецца інфармацыйна-асветніцкім цэнтрам.
Кафедра беларускай мовы і Навукова-даследчы інстытут гісторыі і культуры ўсходнеславянскіх народаў пры ГДУ імя Ф. Скарыны, кіруе якім прафесар кафедры, доктар філалагічных навук Аляксандра Аляксандраўна Станкевіч, з’яўляецца арганізатарам Міжнародных і Рэспубліканскіх навуковыя канферэнцыі:
- “Традыцыі матэрыяльнай і духоўнай культуры Усходняга Палесся: праблемы вывучэння і захавання ў постчарнобыльскі час”;
- “Скарына і наш час”;
- “Святло Скарынавых ідэй”.
Вынікі навукова-метадычнай і навукова-практычнай дзейнасці выкладчыкаў кафедры садзейнічалі арганізацыі на кафедры навукова-метадычнага семінара «Інавацыйная прастора філолага: рэаліі і перспектывы». На гэтай навукова-метадычнай сустрэчы выкладчыкі нашай вну разам з супрацоўнікамі іншых навучальных устаноў краіны, а таксама замежнымі вну праз абмен вынікамі навуковых даследаванняў і новымі метадычнымі распрацоўкамі спрыяюць развіццю адукацыйнага ўзроўню і садзейнічаюць міжнароднаму ўзаемадзеянню.
Асноўныя вучэбныя дысцыпліны кафедры:
- Беларуская палеаграфія
- Уводзіны ў мовазнаўства
- Сучасная беларуская мова
- Стараславянская мова
- Лацінская мова
- Беларуская дыялекталогія
- Гістарычная граматыка беларускай мовы
- Гісторыя беларускай літаратурнай мовы
- Сучасная славянская (польская) мова
- Методыка выкладання беларускай мовы
- Рыторыка
- Культура беларускай мовы і стылістыка
- Агульнае мовазнаўства
- Гісторыя беларускага мовазнаўства
Спецыялізацыі кафедры
- Камунікатыўныя семантыка тэксту
- Ідыяматыка беларускай мовы ў лінгвакультурным аспекце
- Семантыка, граматыка і стыль мастацкага перакладу
- Лінгвістыка тэксту
- Стылістычнае рэдагаванне і карэктура
- Тэхналогяі стварэння публіцыстычнага тэксту
- Эмацыянальныя канцэпты ў беларускай фразеалогіі
- Этнапсіхалінгвістыка
- Норма і стыль.
НАУЧНО-ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИЙ СЕКТОР ГГУ им. Ф. Скорины: http://nis.gsu.by/
На кафедры функцыянуе навукова-педагагічная школа “Беларуская лінгвістыка” (навуковы кіраўнік – прафесар А.А. Станкевіч). Навукова-педагагічная школа “Беларуская лінгвістыка” сфарміравалася на кафедры беларускай мовы Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Школа мае даволі высокі навуковы патэнцыял. У яе складзе 2 дактары навук, прафесары (Станкевіч А.А., Ляшчынская В.А.), 9 кандыдатаў навук (Бобрык У.А., Воінава А.М., Ермакова А.М., Кузьміч Л.П., Мінакова Л.М., Паплаўная Л.В., Хазанава К.Л., Цімашэнка Н.П., Шведава З.У.), 1 старшы выкладчык (Дземіденка Л.П.), 1 асістэнт (Чарнышова А.М.). Фарміраванне і развіццё навукова-педагагічнай школы “Беларуская лінгвістыка” звязана з імем Уладзіміра Васільевіча Анічэнкі.
Асноўныя напрамкі навукова-педагагічнай школы:
- Актуальныя праблемы сучаснай і гістарычнай літаратурнай і дыялектнай лексікалогіі і лексікаграфіі;
- Праблемы стылістыкі, лінгвапаэтыкі і лінгвапрагматыкі.
Кафедра беларускай мовы
Подкатегории
-
Кафедра белорусской литературы
- Кол-во материалов:
- 157
-
Кафедра белорусского языка
- Кол-во материалов:
- 436
-
Кафедра белорусской культуры и фольклористики
- Кол-во материалов:
- 335
-
Кафедра русской и мировой литературы
- Кол-во материалов:
- 318
-
Кафедра белорусского языка
- Кол-во материалов:
- 3
-
Кафедра русского, общего и славянского языкознания
- Кол-во материалов:
- 549